Grootformaat tegels laten leggen: waar u op moet letten

Een grote tegel is stijf en ligt over een groot oppervlak op de ondergrond. Is die ondergrond hol of bol, dan ligt de tegel niet overal vol in de lijm. Er ontstaan holtes, en een holle tegel kan later scheuren of loskomen. Ook ziet u het aan de randen: de ene tegel steekt net iets boven de andere uit.

Daarom begint elk grootformaat project met het controleren van de vlakheid. Met een lange rei wordt de vloer of wand in meerdere richtingen nagemeten. Waar nodig wordt de ondergrond eerst geëgaliseerd of uitgevlakt. Dat is extra werk vooraf, maar het voorkomt problemen die achteraf niet meer te herstellen zijn zonder de tegels eruit te halen.

Bij grote tegels is het niet genoeg om alleen lijm op de ondergrond te kammen. De achterkant van de tegel krijgt ook een laag lijm. Zo ligt de tegel vol in het lijmbed, zonder luchtkamers. Dit heet de combinatiemethode en is bij groot formaat de gebruikelijke werkwijze.

Daarnaast wordt vaak een levelsysteem gebruikt: kleine clips en wiggen die de randen van naastliggende tegels op gelijke hoogte trekken terwijl de lijm uithardt. Dat helpt, maar het vervangt geen vlakke ondergrond. Het systeem corrigeert de laatste fractie, niet een vloer die scheef ligt.

Met minder tegels per wand of vloer valt elke snijtegel meer op. Een smalle reep langs de deur of in de hoek is bij groot formaat extra storend. Het uitzetten, dus bepalen waar de eerste tegel komt en hoe de voeglijnen lopen, is daarom het belangrijkste moment van de klus.

Ook het snijwerk zelf vraagt aandacht. Grote platen worden met een rails gesneden en uitsparingen voor afvoeren, leidingen of stopcontacten worden geboord of gezaagd. Elke fout kost een complete tegel, en die zijn bij groot formaat niet goedkoop.

Grote tegels zijn zwaar en kwetsbaar. Denk vooraf na over de route naar binnen: past een grote plaat door de voordeur, het trapgat en de deur van de badkamer? Bij wandtegels in een kleine ruimte kan dat een beperking zijn waar u bij de keuze rekening mee wilt houden.

Bestel daarnaast voldoende extra tegels voor snijverlies en eventuele reparaties later. Bewaar wat over is. Bij een latere reparatie is een tegel uit dezelfde productiepartij het enige wat echt naadloos past.

Bij grote tegels wordt vaak gekozen voor een smalle voeg, omdat dat het rustigste beeld geeft. Maar een voeg heeft ook een functie: hij vangt kleine maatverschillen tussen tegels op en geeft het tegelwerk wat ruimte. Hoe smal de voeg kan, hangt af van de tegel. Gerectificeerde tegels, met strak geslepen randen, laten een smallere voeg toe dan tegels met een natuurlijke rand.

Op grote vloeroppervlakken en bij overgangen naar andere ruimtes komen er bewegingsvoegen in het tegelwerk. Die worden gekit, niet gevoegd. Langs wanden en bij kozijnen komt ook een kitvoeg. Zo kan de vloer een beetje werken zonder dat de tegels tegen elkaar of tegen de wand drukken. Waar deze voegen komen, wordt bij het uitzetten bepaald, zodat ze in het patroon vallen en niet als losse lijnen door het tegelwerk lopen.